TEKNOMAT

 ABD'li bilimadamlarý, düþünceleri okuyabilen bir cihaz geliþtirdiklerini açýkladý.
      ABD'de bulunan Carnegie Mellon Üniversitesi'nde görevli uzmanlarýn geliþtirdikleri cihaz, insanlarýn farklý þeyler hakkýnda düþündüklerinde beyinlerinin farklý bölgelerinin harekete geçmesi ve bu hareketlerin geliþmiþ bir MR tarayýcýsýyla tespit edilmesi prensibiyle çalýþýyor.
    
 Cihazýn üretilmesi sürecinde 10 farklý resmin deneklere gösterildiðini ve bu resimlerin deneklerin beyninlerinde yarattýðý tepkilerin bir bilgisayar programý yoluyla kaydedildiðini belirten uzmanlar, daha sonra bu 10 resimden birisini düþünmesi istenen herhangi bir kiþinin hangi resmi düþündüðünün bu program yardýmýyla anlaþýlabildiðini aktardý.
    
Farklý kiþilerin ayný þeyleri düþündüðünde beyinlerinin benzer tepkileri gösterdiðini kaydeden uzmanlar cihaz sayesinde resimler arasýnda yer alan bir çekicin "biçimi" ya da "kullanýmý" gibi birbirine çok yakýn düþüncelerin bile ayýrtedilebildiðini vurguladý.
    
 Cihazýn þu anda sadece 10 resim ile ilgili düþünceleri tanýyabilmesine raðmen "çýðýr açýcý" nitelikte olduðunu kaydeden uzmanlar, yakýn bir zamanda kelimeleri ve duygularý okuyabilecek daha geliþmiþ bir cihazý geliþtireceklerine emin olduklarýný söylediler.
      Uzmanlar cihazýn, çevrelerini farklý bir þekilde algýlayan otistiklerin beyin yapýsýný keþfetmekte ve tedavi etmekte de kullanýlabileceðine dikkat çektiler.

Hubble uzay teleskopu Jüpiter’in halkalarýnýn renginin deðiþtiðini tespit etti. Bilim adamlarý ilk defa böyle bir deðiþime tanýk olduklarýný belirtti.
NASA’nýn Hubble uzay teleskopunun geçtiðimiz hafta elde ettiði görüntülerde Jüpiter’in etrafýndaki halkalarýn renk deðiþtirdiði gözlendi. Böyle bir atmosfer olayýna ilk kez rastladýklarýný belirten bilim adamlarý renklerin mevsimlerin deðiþmeye baþlamasýyla deðiþime uðramýþ olabileceðini söyledi.

Hubble uzay teleskopunun çektiði görüntülerde gezegeni çevreleyen halkanýn renginin beyazdan kahverengiye döndüðü görülürken bulutlarýn da Jüpiter’in atmosferinin derinliklerine ilerlediði saptandý.

New York Times’ýn haberine göre, bugün sayýlarý 600 milyonu bulan ev kedilerinin ilk örnekleri Güneydoðu Anadolu ve Irak’ta bulundu. Ýlk evcil kedinin Yakýndoðu vahþi kedileri olduðu tahmin ediliyor.

Güneydoðu Anadolu ve Irak'ta

Binlerce yýl önce Yakýndoðu’da bir yerlerde görkemli bir vahþi kedi, buðday ve arpayý ilk olarak iþleyen, ilk yerleþik insanlarýn kaba köylerinden birine girdi. Burada, bölgedeki yýrtýcýlarýn pekçoðundan, örneðin sýrtlanlardan ve daha büyük kedilerden saklanabildi ve kendini güvende hissetti. Ýnsanlarýn evlerine ve tahýl ambarlarýna giren kemirgenler karnýný doyurmaya yetiyordu. Böylece orada kalmayý hak ettiðini düþünen insanlar o­na tahammül ettiler ve çocuklar, bu vahþi kedinin yavrularýný büyük bir neþeyle karþýladý. O ve o­nun gibi en az beþ farklý türden diþi vahþi kediler, bugün sayýlarý 600 milyonu bulan ev kedilerinin ilk örneði olarak vahþi hayattan yerleþik hayata geçiþi saðladýlar.”

Bu senaryonun bilimsel bir temeli de var. Ulusal Kanser Enstitüsü’nden Carlos A. Driscoll ve çalýþma arkadaþlarý, altý yýlý aþkýn bir süre boyunca Ýskoçya, Ýsrail, Nambiye ve Moðolistan gibi birbirinden oldukça farklý ülkelerden vahþi kedi türlü topladýlar ve bu kedilerin DNA’larýný binlerce ev kedisininkiyle karþýlaþtýrdýlar.

ATALARI YAKINDOÐU VAHÞÝ KEDÝSÝ
Eski Dünya üzerinde, beþ farklý vahþi kedi türü bulunuyor. Bunlar, Avrupa vahþi kedisi, Yakýndoðu vahþi kedisi, Güney Afrika vahþi kedisi, Orta Asya vahþi kedisi ve Çinli çöl kedisi. Herbirinin DNA modeli, farklý bir kümeye denk düþüyor. Bütün ev kedilerinin DNA’sý, Yakýndoðu vahþi kedisinin kümesiyle uyuþuyor. Science dergisinin internet sitesinde yayýmlanan bir raporda da, ev kedilerinin atasýnýn Yakýndoðu vahþi kedisi olduðu ifade ediliyor.

Araþtýrmacýlar, ev kedilerinin DNA’sýna en yakýn vahþi kedi DNA’sýnýn Ýsrail, Birleþik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Bahreyn’den toplanan 15 kediden geldiðini söylüyor. Araþtýrmadaki ev kedileri, diþilerden geçen mitokondriyal DNA’larýna göre beþ farklý aileye denk düþüyor. Kedi kalýntýlarý bulunan en eski arkeolojik alan 9.500 yýl öncesinde olduðu bilindiðinden genetikçiler, bu beþ ailenin ilk örneklerinin bu dönemlerde yaþadýðýný ve evcilleþtirilen ilk kedileren olduklarýný ileri sürüyorlar.
Yakýndoðu’da buðday, arpa ve çavdar yaklaþýk 10.000 yýl önce iþlenmeye baþlamýþtý. Bu dönemlerde bölgedeki tahýl ambarlarýna farelerin ve sýçanlarýn girdiðini tahmin etmek çok zor deðil. Ýlk neolitik yerleþkelerde yaþayanlar, bu kemirgenleri kontrol etmeye yardýmcý olduklarý için kedileri köylerine kabul etmiþ olmalarý da oldukça mümkün.

KENDÝ KENDÝLERÝNÝ EVCÝLLEÞTÝRDÝLER
Ýnsanlar tarafýndan evcilleþtirilen diðer evcil hayvanlarýn aksine kediler muhtemelen kendi kendilerini evcilleþtirdiler. Bu da o­nlarýn soyundan gelenlerin neden baðýmsýzlýklarýna bu kadar düþkün olduðunu açýklýyor. Dr. Driscoll, “Kediler kendilerini yeni bir çevreye uydurmuþlardýr, yani evcilleþme isteði insanlardan deðil kedilerden gelmiþtir” diyor. Driscoll’a göre kediler, “insanlarýn kültürel ergenliðinin göstergeleridir” çünkü kedilerin insan hayatýna girdikleri dönem, insanlarýn avcýlýk-toplayýcýlýktan yerleþik hayata geçtikleri o zor döneme denk geliyor.

Yakýn zamana kadar kedilerin, kült olarak kabul edildikleri Eski Mýsýr’da evcilleþtirildiðine inanýlýyordu. Ancak üç yýl kadar önce, Jean-Denis Vigne liderliðinde bir grup Fransýz arkeolog, Kýbrýs’daki, neolitik döneme ait bir kazý alanýnda sahibiyle birlikte gömülmüþ sekiz aylýk bir kedinin kalýntýlarýný keþfetti. Akdeniz’deki bu adada o dönemde, kendi evcil hayvanlarýný beraberinde getiren Türk kökenli çiftçiler yaþýyordu. Kedilerin de o­nlara ait olduðu düþünülüyor çünkü Kýbrýs’a özgü vahþi kediler olduðuna dair hiçbir kanýt bulunmuyor.

TÜRKÝYE’NÝN GÜNEYDOÐUSU VE IRAK
Bu gömünün tarihi, Mýsýr uygarlýðýnýn çok çok öncesine dayanýyor. Yeni genetik kanýtlarýn da ýþýðýnda bakýldýðýnda, kedilerin evcilleþmesi baðlam deðiþtiriyor. Kedilerin ilk kez, Türkiye’nin güneydoðusundan Irak’a kadar uzanan “Bereketli Hilal” (Fertile Crescent) bölgesinde, tarýmýn baþladýðý dönemlerde evcilleþtiði düþünülüyor.

36 FARKLI TÜR YOK OLMAK ÜZERE
Kedi familyasýnýn genetiði konusunda uzman ve Science dergisindeki raporun yazarlarýndan biri olan Dr. Stephen O’Brien, kedinin evcilleþtirilmesini “biyolojik tarihin en önemli deneylerinden birinin baþlangýcý” olarak tanýmlýyor çünkü bugün dünya üzerindeki ev kedilerinin sayýsý yarým milyarý geçerken, kalan 36 farklý kedi türü ve pek çok vahþi kedi yok olma tehdidi altýnda.

NTV

Karýncalar, topladýklarý reçineyle yuvalarýný dezenfekte ederek, yaþam sürelerini iki kat artýrýyor.Lausanne Üniversitesi`nden bilimadamlarýnýn yaptýðý araþtýrmada, `Formica paralugubris` cinsi karýncalarýn, köknar aðacý ya da reçine parçalarýný yuvalarýnýn her yerine yerleþtirdikleri belirlendi. Reçinenin, yuvaya zarar verebilecek `Pseudomonas fluorescens` bakterisi ve `Metarhizium anisopliae` mantarýnýn barýnmasýný engellediðini ve reçinenin içindeki maddelerin karýncýlarý etkilemediðini belirten bilimadamlarý, reçinenin týbbi özelliklerine baþvuranlarýn sadece karýncalar olmadýðýna dikkat çekti.

Bilimadamlarý, arýlarýn aðaçlarýn tomurcuk ve kabuklarýndan topladýklarý reçineli ve mum kývamýndaki propolisle kovanlarýný kapladýklarýnýn, 1980`lerde kuþlarýn da yuvalarýna parazite karþý bitkisel bir madde yerleþtirdiklerinin anlaþýldýðýný vurguladý.

Karýncalarýn saðlýk önlemleri alma becerilerini gösteren bu araþtýrma Proceedings of the Royal Society adlý dergide yayýmlandý.
(CnnTürk)

Uzay mekiði Atlantis, Florida yerine California’daki Edwards Air Force Hava Üssüne indi.Dün Uluslararasý Uzay Ýstasyonu’ndan ayrýlan Atlantis, elveriþsiz koþullar nedeniyle Florida’daki Kennedy üssüne inemeyince bugün için hazýrlýklar yapýldý. Ancak, koþullar deðiþmedi. Bunun üzerine NASA, bu akþam yapacaðý ilk denemeyi iptal etti. Ýlerleyen saatlerde de Atlantis’in California’ya indirileceði açýklandý ve iniþ, baþarýyla gerçekleþtirildi. Atlantis Uluslararasý Uzay Ýstasyonu’na 7 mürettebatla bazý paneller götürmüþtü. (ntvmsnbc)

Deniz suyunu tuzdan arýtarak içme suyu elde etme çabalarýnýn, küresel ýsýnmayý hýzlandýrabileceði açýklandý.

Uluslararasý Doðal Hayatý Koruma Vakfý tarafýndan yapýlan açýklamaya göre deniz suyunu tuzdan arýtarak içme suyu elde etme çabalarý yarardan çok zarar getirebilir; gittikçe daha geniþ bir þekilde yapýlan bu uygulama, küresel ýsýnmayý hýzlandýrabilir.

“Deniz suyunu tuzdan arýtmak çok pahalý ve bunun yanýnda çok enerji tüketimi ve bol sera gazý üretimi gerektiren bir süreç” diyen vakfýn Küresel Temiz Su Programý Direktörü Jamie Pittock, bu yöntemin kullanýmýnýn devam edeceðini; ancak su saðlamak için her zaman daha emin yollar olacaðýný da sözlerine ekliyor.

Deniz suyu arýndýrma yönteminin aþýrý kullanýmýnýn, tuzla oluþumuna, sera gazlarýnýn artmasýna ve sahillerin harap olmasýna yol açacaðý öne sürülüyor.

Bu ve benzer yapay yöntemlerin bilinçsiz kullanýmý, aslýnda yapýlmasi gerekeni de engelleyebilir; akarsular ve sulak bölgelerin koruma altýna alýnmasý. Pittock, “Ýhtiyacýmýz olan bu tür kontrolsüz mühendislik giriþimleri deðil. Yapmamýz gereken dünyanýn kaynaklarýna doða ile uyumlu koruma yöntemleri geliþtirmek » diyor.

Deniz suyunu tuzdan arýndýrma iþleminin en çok yapýldýðý yerler, dünyanýn en susuz, kurak ve en kalabalýk bölgeleri. Aralarýnda Avustralya, Ortadoðu, Ýspanya, Ýngiltere, ABD, Hindistan ve Çin var.

Doðal Hayatý Koruma Vakfý verilerine göre Arabistan Yarýmadasý, temiz su ihtiyacýnýn % 60’ýný denizsuyunu arýndýrarak saðlýyor. Ýspanya ise tarýmsal sulamasýnýn %20’sini bu yolla elde ediyor.
(NTVMSNBC)